Modele 3D budynków stanowią trójwymiarową reprezentację znacznej części budynków z bazy BDOT10k. Wynikowe modele 3D budynków powstały w wyniku kompilacji trzech źródeł danych tj.:

  1. obrysów 2D budynków z bazy BDOT10K z klasy obiektów BUBD_A,
  2. danych pomiarowych LIDAR (klasa building) pozyskanych w technologii lotniczego skanowania laserowego (gęstość 4 pkt/m2 i 12 pkt/m2 – w zależności od obszaru)
  3. numerycznego modelu terenu (siatka o oczku 1m).

Modele 3D budynków zostały opracowane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii:

  1. w standardzie CityGML 2.0 na poziomie szczegółowości LoD2 w ramach zadania „Budowa modeli 3D budynków” w projekcie Centrum Analiz Przestrzennych Administracji Publicznej (CAPAP) dla 236 powiatów obejmujących obszar 10 województw (kolor fioletowy):
Rysunek 1. Zasięg opracowania modeli 3D budynków w standardzie LoD2

2. w standardzie CityGML 2.0 na poziomie szczegółowości LoD1 w ramach prac wewnętrznych dla obszaru całego kraju (rys. 2); standard LoD1 do prezentacji budynków wykorzystuje graniastosłupy o podstawie odpowiadającej obrysowi budynku pobranego z BDOT10k (klasa BUBD_A) a wysokości pozyskanej z danych pomiarowych LIDAR (klasa building) jako medianę punktów w obrysie budynku.

Modele 3D budynków są dostępne w pięciu warstwach:

  • Budynki LoD2 – opracowane wg stanu na 2018 rok
  • Budynki LoD1 2019 – opracowane na podstawie danych źródłowych dostępnych w centralnym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wg stanu na lata 2018/2019
  • Budynki LoD1 2021 – opracowane na podstawie danych źródłowych dostępnych w centralnym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wg stanu na 2021 rok
  • Budynki LoD1 2022 – opracowane na podstawie danych źródłowych dostępnych w centralnym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wg stanu na 2022 rok
  • Budynki LoD1 2024 – opracowane na podstawie danych źródłowych dostępnych w centralnym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wg stanu na 2024 rok

Modele 3D budynków na poziomie szczegółowości LoD1 są dostępne w paczkach powiatowych i zostały wygenerowane w sposób automatyczny na podstawie aktualnych danych dostępnych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, przy poniższych założeniach:

  1. wysokość płaszczyzny przyziemia określono jako wysokość najniżej położonego punktu budynku, wyznaczonego z przecięcia obrysu budynku z Bazy Danych Obiektów Topograficznych BDOT10k (klasa BUBD_A) z numerycznym modelem terenu (NMT) w układzie wysokościowym PL – EVRF2007-NH
  2. wysokość bryły budynku wyznaczona jest z mediany wysokości wyliczonej z lotniczego skaningu laserowego ALS (klasa Building) znajdującej się w obrysie przyziemia
  3. typ geometrii budynku przyjęto jako Solid, dach płaski
  4. każdy model 3D budynku posiada poniższe atrybuty:
    • identyfikator obiektu BDOT10k (buildingId),
    • przestrzeń nazw obiektu BDOT10k (przestNazw)
    • wersja obiektu BDOT10k (wersjaId)
    • źródło danych geometrycznych dachu (zrodloDach):
      • ALS_I – w przypadku wykorzystania danych ALS o nominalnej gęstości 4 pkt/m2 lub 6 pkt/m2
      • ALS_II – w przypadku wykorzystania danych ALS o nominalnej gęstości 12 pkt/m2 oraz większej
    • aktualność danych geometrycznych dachu ALS (aktZrodla)
    • typ dachu 1000 – dach płaski (bldg:roofType)

Modele budynków 3D z 2024 r. posiadają dodatkowo atrybut przybliżonej wysokości (measuredHeight).

Rysunek 2. Zasięg opracowania modeli 3D budynków z 2024 roku, w standardzie LoD1
Rysunek 2. Zasięg opracowania modeli 3D budynków z 2024 roku, w standardzie LoD1

Przeglądanie modeli 3D budynków

Wszystkie modele 3D budynków w standardach LoD1 i LoD2 można przeglądać w serwisie Geoportal 3D.

Rysunek 3. Moduł Geoportal 3D

Należy przybliżyć się do obszaru zainteresowania i można oglądać modele 3D budynków z różnej perspektywy (rysunek poniżej).

Rysunek 4. Modele 3D budynków w serwisie Geoportal 3D

Oprócz przeglądania modeli 3D budynków można również wykonać proste analizy zacienienia, korzystając z dostępnej funkcji „Analizy zacienienia”:

Rysunek 5. Analiza zacienienia w serwisie Geoportal 3D

Dostępność modeli 3D budynków do pobierania

Modele 3D budynków są dostępne bezpłatnie i możliwe do dowolnego wykorzystania. Pobieranie danych jest możliwe z serwisu www.geoportal.gov.pl, modułu „Pobierz dane” (rys.6), w grupie warstw „Dane do pobrania„, a następnie „Topografia -> Modele 3D budynków”, w której znajduje się pięć warstw:

  • Budynki LoD2
  • Budynki LoD1 – 2024
  • Budynki LoD1 – 2022
  • Budynki LoD1 – 2021
  • Budynki LoD1 – 2019

Korzystając z narzędzia identyfikacja klikamy na mapie w granicach powiatu dla którego chcemy uzyskać dane. Spowoduje to wyświetlenie listy dostępnych warstw (rys. 7).

Rysunek 6 Moduł Pobierz dane dostępny w serwisie www.geoportal.gov.pl
Rysunek 6 Moduł Pobierz dane dostępny w serwisie www.geoportal.gov.pl

Rysunek 7. Wyświetlenie warstw za pomocą narzędzia identyfikacja
Rysunek 7. Wyświetlenie warstw za pomocą narzędzia identyfikacja

Następnie z listy dostępnych warstw wybieramy pozycję „Modele 3D budynków”. W oknie informacyjnym (rys. 8) pojawią się dane dotyczące wybranego powiatu oraz link pozwalający na przejście do pobierania zbioru.

Rysunek 8. Pobieranie modeli 3D budynków
Rysunek 8. Pobieranie modeli 3D budynków

Do wyświetlania i przetwarzania danych można skorzystać np. z darmowego oprogramowania QGIS, filmy instruktażowe znajdują się na kanale YouTube GUGIK.

W przypadku jakichkolwiek pytań prosimy o kontakt z Wydziałem Fotogrametrii GUGiK odpowiedzialnym za produkcję przedmiotowych modeli 3D budynków: tel. (22) 56 31 374, lub e-mail: foto@gugik.gov.pl