Zdjęcia lotnicze gromadzone w centralnym zasobie geodezyjnym i kartograficznym (czgik) tp zobrazowania powierzchni terenu, pozyskane za pomocą specjalistycznych kamer zamontowanych na pokładach samolotów.
Rodzaje zdjęć lotniczych
Zgodnie z Rozporządzeniem z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie baz danych dotyczących zobrazowań lotniczych i satelitarnych oraz ortofotomapy i numerycznego modelu terenu, w czgik gromadzone są fotogrametryczne zdjęcia lotnicze:
• pionowe – przedstawiają zarejestrowany obraz powierzchni Ziemi, wykonany z pułapu lotniczego z odchyleniem osi głównej kamery od linii pionu nie większym niż 5°. Zdjęcia te charakteryzują się pokryciem podłużnym minimum 60% oraz poprzecznym minimum 30%, co zapewnia, że każdy fragment terenu znajduje się na co najmniej dwóch zdjęciach,
• ukośne – stanowią zarejestrowany obraz powierzchni Ziemi wykonany z odchyleniem osi głównej kamery od pionu w zakresie od 35° do 50°. W przeciwieństwie do zdjęć pionowych umożliwiają odwzorowanie m.in. fasad budynków i przyziemi. Pokrycie zdjęć ukośnych wynosi co najmniej 80% wzdłużnie i 60% poprzecznie, co sprawia, że dany punkt terenu jest widoczny na ponad 10 zdjęciach.
Charakterystyka zdjęć lotniczych
W czgik dostępne są zarówno zdjęcia cyfrowe (zarejestrowane jako rastry cyfrowe), jak
i archiwalne zdjęcia analogowe (utrwalone na materiale światłoczułym).
Charakterystyka techniczna:
• Zdjęcia cyfrowe: rozmiar piksela terenowego (GSD) od 3 do 50 cm.
• Zdjęcia analogowe: skala od 1:3 000 do 1:35 000.
• Kompozycja barwna: czarno-białe (B/W), barwne (RGB), w podczerwieni (CIR).
• Dostępność czasowa: zdjęcia od 1951 roku.
Zastosowanie zdjęć lotniczych
Zdjęcia lotnicze wykorzystywane są do:
• analiz użytkowania terenu, pomiarów i wykonywania map na datę wykonania zdjęcia,
• tworzenia map wektorowych na podstawie pomiarów fotogrametrycznych,
• opracowywania ortofotomap,
• opracowywania numerycznych danych wysokościowych (NMT, NMPT),
• interpretacji, identyfikacji i pomiarów elementów powierzchni terenu, w tym zmian w czasie,
• jako materiał dowodowy w postępowaniach sądowych i administracyjnych,
• jako materiał historyczny ukazujący zmiany przestrzenne na obszarze Polski od 1951 roku.
Dostępność zdjęć lotniczych
Informacje o dostępnych zdjęciach lotniczych znajdują się w serwisie www.geoportal.gov.pl, w grupie warstw Skorowidze, a następnie Zdjęcia lotnicze (rys.3).
Grupa warstw Zdjęcia lotnicze zawiera dwie warstwy:
- Środki rzutów – poszczególne warstwy zdjęć lotniczych przedstawiają środki rzutów zdjęć lotniczych od 1951 roku w podziale na 5-letnie przedziały (rys. 4).
- Zasięgi – na chwilę obecną poszczególne warstwy przedstawiają zasięgi zdjęć lotniczych od 1991 roku w 5-letnich przedziałach. Warstwa będzie sukcesywnie zasilana o starsze zasięgi zdjęć (rys. 5).
Po włączeniu jednej z powyższych warstw i zbliżeniu się do interesującego obszaru, wyświetlane są dostępne zdjęcia z poszczególnych lat. Kliknięcie w wybrane zdjęcie wywołuje szczegółowe informacje na jego temat.
Podgląd i pobieranie zdjęć lotniczych
Użytkownicy mają możliwość pobrania miniatur zdjęć w formacie JPG (o niskiej rozdzielczości) za pomocą funkcji „Pobierz plik miniatury zdjęcia”. Plik zostanie zapisany na komputerze i otwarty w domyślnej przeglądarce graficznej (rys.6).
Zdjęcia w pełnej rozdzielczości są dostępne odpłatnie za pośrednictwem portalu PZGIK: https://pzgik.geoportal.gov.pl/imap/, po założeniu konta użytkownika i złożeniu odpowiedniego wniosku (rys.7).
Instrukcja składania wniosku o udostępnienie zdjęć lotniczych za pomocą portalu PZGiK
Poniższa instrukcja krok po kroku pokazuje, jak złożyć wniosek o udostępnienie kopii fotogrametrycznych zdjęć lotniczych za pomocą portalu PZGiK (https://pzgik.geoportal.gov.pl/imap/).
Krok 1 – Założenie konta
Aby złożyć wniosek, konieczne jest założenie konta w portalu. Konto zakładamy klikając na przycisk znajdujący się w lewym górnym rogu ekranu (rys. 8).
Krok 2 – Wybór rodzaju danych
Z dostępnych opcji wybieramy „Fotogrametryczne zdjęcia lotnicze pionowe„, a następnie klikamy przycisk „zamów zdjęcia” (rys. 9).
Krok 3 – Sposób wyszukiwania zdjęć
Wybieramy opcję „zaznaczę zdjęcia na mapie„. Dzięki temu wniosek będzie mógł zostać zrealizowany automatycznie, bez konieczności ręcznej weryfikacji przez pracownika urzędu (rys. 10).
Krok 4 – Wybór roku zdjęć
Wybieramy rok, z którego interesują nas zdjęcia lotnicze. Następnie przewijamy menu na dół i klikamy przycisk „dalej” (rys. 11).
Krok 5 – Wskazanie obszaru na mapie
Przybliżamy mapę do interesującego nas obszaru. Po prawej stronie ekranu wybieramy opcję zaznaczenia obszaru za pomocą jednej z trzech dostępnych metod. Czwarty przycisk pozwala na usunięcie obszarów (rys. 12).
Krok 6 – Wybór konkretnych zdjęć
Po utworzeniu obszaru, po prawej stronie ekranu wybieramy zdjęcia, które nas interesują, a następnie dodajemy je do koszyka. Klikając na czerwony kwadrat z ikoną zdjęcia, możemy podejrzeć jego miniaturę, aby upewnić się, że obejmuje interesujący nas obszar. Zdjęcia są na mapie reprezentowane w postaci zielonych kropek będących środkami rzutów. Wybrany obszar musi w sobie zawierać środki rzutów, w przeciwnym razie dostępne zdjęcia nie zostaną wyświetlone.
Krok 7 – Finalizacja zamówienia
Po wyborze wszystkich interesujących nas zdjęć przechodzimy do koszyka i postępujemy zgodnie z dalszymi instrukcjami wyświetlanymi na ekranie. Wartość Twojego zamówienia zostanie obliczona przez operatorów Systemu PZGiK. Po wygenerowaniu Dokumentu Obliczenia Opłaty otrzymasz wiadomość. Wiadomość oraz dokument dostępne będą z poziomu Panelu Klienta. Jeśli w polu tekstowym dotyczącym dodatkowych uwag nie wpiszemy żadnego tekstu, wniosek będzie mógł zostać zrealizowany automatycznie – bez potrzeby ręcznej weryfikacji.
Wnioski nieopłacone w ciągu 60 dni są automatycznie zamykane, przy czym kwoty wskazane na dokumencie obliczenia opłaty obowiązują nie dłużej niż do końca roku, w którym został wystawiony, gdyż zgodnie z art. 40j ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, stawki opłat za udostępnianie materiałów zasobu podlegają corocznej waloryzacji.