Powrót

08.04.2020 Główny Geodeta Kraju zaskarży postanowienie Prezesa UODO zakazujące udostępniania numerów ksiąg wieczystych w rządowym serwisie www.geoportal.gov.pl

Główny Geodeta Kraju informuje, że otrzymał postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 6 kwietnia 2020 r. znak DKN.5112.13.2020 r., który zabrania mu ujawniania numeru ksiąg wieczystych w serwisie www.geoportal.gov.pl

W ocenie GGK takie postanowienie jest błędne, nieuzasadnione przepisami o ochronie danych osobowych, a jednocześnie szkodliwe dla wszystkich obywateli korzystających z urzędowego serwisu geoportal.gov.pl. Numery ksiąg wieczystych, podobnie jak numery rejestracyjne samochodów, nie są danymi o osobach, ale oznaczeniami rzeczy. Nie są więc danymi osobowymi, a w konsekwencji Prezes UODO nie jest uprawniony do działania w tym zakresie. Co więcej, numery ksiąg wieczystych są publicznie dostępne w Ewidencji Gruntów i Budynków i udostępniane są bardzo szeroko. Z obowiązujących od wielu lat przepisów wynika, że numer księgi wieczystej różni się od danych osobowych właściciela nieruchomości (takich jak dane: imię i nazwisko, imiona rodziców, PESEL czy adres zamieszkania). O ile bowiem numery ksiąg wieczystych są jawne i dostępne bez ograniczeń, o tyle dane osobowe – udostępniane tylko na wniosek. W ocenie GGK Prezes UODO nie ma zatem uprawnienia do wydania jakichkolwiek postanowień, czy decyzji dotyczących numerów ksiąg wieczystych.

Warto zwrócić też uwagę na to, że Główny Geodeta Kraju nie zbiera w ramach swojej działalności samodzielnie, ani tym bardziej nie publikuje, numerów ksiąg wieczystych. Numery ksiąg wieczystych – niezbędne do wiarygodnego ustalenia aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości – przechowywane są w starostwach powiatowych w Ewidencji Gruntów i Budynków. To też starostowie decydują o tym, jaki zakres danych udostępnić w ramach serwisu www.geoportal.gov.pl i czy do tych danych należy także numer księgi wieczystej.

W ocenie GGK decyzja Prezesa UODO ma charakter bardzo niekonsekwentny. Prezes UODO pominął w ramach swojej aktywności działania szeregu portali komercyjnych udostępniających odpłatnie numery ksiąg wieczystych w analogiczny sposób. Ponadto, numery ksiąg wieczystych nadal pozostaną widoczne w usługach sieciowych wielu powiatów.

Z uwagi na obowiązujące przepisy, do czasu wstrzymania wykonalności postanowienia przez Prezesa UODO lub sąd administracyjny, Główny Geodeta Kraju musi się tej niesłusznej w jego ocenie decyzji podporządkować. Podjęte zostały przy tym działania niezbędne do przywrócenia pełnej funkcjonalności serwisu www.geoportal.gov.pl. W tym celu GGK m.in. podjął decyzję o zaskarżeniu postanowienie Prezesa UODO do sądu administracyjnego. W okresie obowiązywania zakazu na stronach serwisu w miejscu numeru księgi wieczystej wyświetlana będzie informacja o treści Numery ksiąg wieczystych zostały ukryte na podstawie postanowienia Prezesa UODO nr DKN.5112.13.2020 z dnia 6 kwietnia 2020 r. do czasu wydania decyzji administracyjnej w toczącym się postępowaniu.”.

Załącznik – zestawienie orzecznictwa sądów administracyjnych

ZESTAWIENIE PRZYKŁADOWEGO ORZECZNICTWA SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH UZNAJĄCYCH PEŁNĄ JAWNOŚĆ NUMERÓW KSIĄG WIECZYSTYCH

 

wyrok NSA tj. z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. I OSK 131/17

Sam fakt, że z księgi wieczystej można uzyskać informację o osobie właściciela nieruchomości nie ma wpływu na stwierdzenie, że numer tej księgi stanowi element przedmiotowy opisu nieruchomości”.

 

wyrok WSA w Lublinie z dn. 28 kwietnia 2015 r. sygn. III SA/Lu

Wynikająca z nowych zasad dostępu do ksiąg wieczystych łatwość uzyskania wszystkich podstawowych informacji o nieruchomości na podstawie jej numeru w księdze wieczystej nie może przesądzać o tym, że mamy tu do czynienia po części z danymi podmiotowymi. Co więcej, prawodawca ułatwiając dostęp do ksiąg wieczystych musiał przecież mieć świadomość, że jawność ta oznaczać będzie także możliwość uzyskania wiedzy o osobie właściciela nieruchomości. Powoływany przez organ konflikt między udostępnianiem informacji a ochroną danych osobowych właścicieli został rozwiązany przez ustawodawcę, który przyjął takie, a nie inne zasady udostępniania ksiąg wieczystych.

 

wyrok WSA w Poznaniu z dn. 28 marca 2018r. sygn. II SA/Po 1165/17:

„Jak wskazano, art. 24 ust. 5 P.g.k. jednoznacznie stanowi o ograniczeniu dostępu do danych "wykazanych" w ewidencji gruntów i budynków wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k. A contrario nie ma w ustawie ograniczeń dotyczących udostępniania danych z art. 20 ust. 1 P.g.k., a tam "oznaczenie księgi wieczystej" wymienione jest wprost."